अपनत्व सहितको वनविधेयकतयारः सवाल सम्वोधनको अपेक्षा

भोला खतिवडा कानून समुदायमैत्रीहुनु पर्दछ । कानूनले गाँठो पार्ने हैन, परेको गाँठो फुकाउने हुनु पर्दछ भन्ने मान्यता रहेको हुन्छ । कानूननिर्माण र संशोधनका केहीप्रकृया हुने गर्दछ । नेपालकाअधिकांशकानूननिर्माण र संशोधन एक खाल्को प्रकृया अपनाउने गरिन्छ ।...

नागरिक सरकारका मन्त्रीबाट मुलुकलाई धोका

भोला खतिवडा निर्वाचनको माहोल सिर्जना भएको छ । चुनाव निर्वाचन आयोगले सम्पन्न गर्ने भएतापनियहिनिर्वाचन गराउनै भनेर चुनावी सरकार गठनभएको थियो । पूर्व प्रधानन्यायधिश सुशिलाकार्कीको नेतृत्वमामन्त्री परिषदवनाइयो । यसलाई नागरिक सरकार भनियो । हुनत सवै सरक...
ananta gurung

नेपाल राष्ट्र निर्माणमा दलहरुको ग्रहण

अनन्त गुरुङ नेपाल राष्ट्र निर्माणको कार्य २४३ बर्ष अगाडि शाहबंशीय राजाको पूर्खा श्री ५ बडामहाराजधिराज पृथ्बी नरायण शाहले सुरु गर्नु भएको हो । अनेक भुरे टाकुरे राज्यहरुमा बिभक्त हालको नेपाललाई एकिकरण गरी नेपाल राष्ट्रको निर्माण गर्ने काम उहाँको आफ...

चितवनको वन संरक्षण क्षेत्र, सामुदायिक वन र सन्ध्याकालिन सफारी

भोला खतिवडा काठमाडौं। उपत्यकानजिकै रहेको अनीवढि पर्यटक पुग्ने चितवनहो । यहाँका हरेकगतिविधि पर्यटन केन्द्रीतछन् जस्तो लाग्दछ । यहाँकामानिसहरुको सोचाई अनीवोलीचालीपनि पर्यटन केन्द्रीत देखिन्छ । पछिल्लो अवधीमाचितवनपुग्ने पटकपटकमौकामिलिरहेको छ । कहि...
ananta gurung

चुनाव होला कि नहोला अझ पनि दोधार कायमै

अनन्त बहादुर गुरुङ निर्वाचन आयोगले चुनावको तयारी तिब्र पारेकोछ । सुशीला कार्की सरकारले पनि चुनावको वातावरण बनोस नभाँडियोस भनी फुकी फुकी पाईला चालीरहेको छ । तर अझ पनि चुनाव होला कि नहोला भने दधारेपन मेटाउन सकेको छैन । दुर्गा प्रसाई जस्ता अभियान्ता...

२०२५ मा मेरो लेखनको केन्द्र : सामुदायिकवन र राजनीति

भोला खतिवडा सन् २०२५ मा मैले हरेक हप्ता २ वटा लेखहरु लेखें । तामाकोशी सन्देश साप्ताहिक जो काठमाडौंबाटप्रकाशनहुन्छ । अनीकालिञ्चोक सन्देश साप्ताहिक दोलखाबाटप्रकाशितहुन्छ । यीदुई साप्ताहिकमानछुटाईकन लेख्ने कोशिस गरें । त्यसै गरी राजनीतिकविषय केन्द्री...

समुदायको वनमाभूमिका फरक फरक

भोला खतिवडा नेपालमा सामुदायिक वनको प्रत्यक्ष अभ्यास भएको ४ दशक हुन लागि सक्यो । सुरुमा सामुदायिक वनको अवधारणावन ऐनको माध्यमबाट वैधानिकता दिएको पाइन्छ । समुदायको असल अभ्यासलाई पहिलो कानुनी वैधता वन ऐन २०४९ ले दिएको थियो । कानूनी वैधता पाएपछि सामुदा...

वनका प्रमुख ‘साहेब’ हरुको अठोट

सरकारी संरचनामा ‘साहेब’ भन्ने चलन व्यापक छ । वनमा पनि डिएफओसाहेब, अधिकृत साहेब, रेञ्जर साहेब भन्ने गरिन्छ । बोलीचालीमा ‘सा’प’ भनेकोसुनिन्छ । नेपालको अहिलेकोसंविधानले प्रदेश भित्रकोराष्ट्रिय वन प्रदेश तहको एकल अधिकार भित्र राखे पछि हिजोको वन कार्यालयह...

संरक्षण क्षेत्र र वन संरक्षण क्षेत्र

यस लेखको शिर्षक देख्दावन क्षेत्रकैं मानिसहरु पनि झुक्किने खाल्को छ । शिर्षकमा नैं ‘संरक्षण क्षेत्र’भन्ने शव्दावली दोहोरिएको छ । संरक्षण क्षेत्रमा काम गर्नेका लागि वा त्यहाँका प्रभावितहरुको लागि यो शव्दावलीनयाँपक्कै होइन । तथापी झुक्कीने खाल्कै छ । यस...

सातै प्रदेशका नगर प्रमुख चरिकोटमा

कार्तिक महिनाको अन्तिम साताधार्मिक अनुष्ठानमा संलग्नभएँ । बुबाको निधनको वार्षिकीथियो । श्राद्धभयो । लगत्तै खोलामागएरत्रिपिण्डीश्राद्ध गरियो । अनी७दिनेश्रीमद्भागवतमहापुराणकथावाचन सुरु भयो । विहान देखि बेलुकासम्मपलेटी मारेर वस्नु पर्दथ्यो । कथा सुन्...